0
حکم هاحکم ها

حکم و قرار و رأی صادر شده چیست؟

رأی صادر شده چیست؟

هرگاه پرونده‌ای در مراجع قضایی رسیدگی می‌شود، تصمیمات مختلفی در جریان رسیدگی و پس از رسیدگی از سوی مراجع قضایی گرفته خواهد شد. رأی تصمیمی است که در مورد اختلاف حقوقی یا شکایتی که در مرجع قضایی مطرح شده، گرفته می‌شود.

انواع رأی

رأی دو نوع است: حکم و قرار

حکم چیست؟

در مواردی رأی مراجع قضایی حکم است، که در متن رأی در مورد خود اختلاف حقوقی یا اتهامی که مطرح شده تصمیم گرفته می‌شود و در واقع با بررسی موضوع نهایتاً بیان می‌شود که حق با کدام یک از طرفین دعوی (خواهان و خوانده) است و در این رأی در مورد محکومیت و عدم محکومیت تصمیم گرفته می‌شود.

رأیی که حکم باشد توسط قاضی صادر خواهد شد.

قرار چیست؟

در مواردی رأی مراجع قضایی قرار است، که این رأی در مورد محکومیت یا عدم محکومیت طرفین نباشد و به طور کلی موضوع مطرح شده را به این شکل بررسی نمی‌کند که مشخص شود حق با کدام یک از طرفین دعوی (خواهان و خوانده) است، در اینجا رأی قرار است و حکم محکومیت یا عدم محکومیت نیست و قرار بر اساس دلایل مختلفی در مورد مسائل پیرامون دعوی مطرح شده صادر می‌شود.

رأی نهایی (حکم نهایی) چیست؟

حکمی که قابل اعتراض فرجام در دیوان عالی کشور نباشد، حکم نهایی است. حال این حکم نهایی که بر اساس قانون قابلیت فرجام خواستن ندارد ممکن است در همان دادگاه بدوی (نخستین) که ابتدا به موضوع رسیدگی می‌کند قطعی و نهایی شده باشد یا در دادگاه تجدیدنظر قطعی و نهایی شده باشد. همچنین اگر حکمی در اصل قابل اعتراض فرجام باشد اما در مهلت تعیین شده (۲۰ روز) اعتراض نشود، حکم نهایی است.

تفاوت‌های حکم و قرار چیست؟

  • حکم همیشه از طرف دادگاه صادر می‌شود، اما قرار ممکن است از طرف دادگاه یا مدیر دفتر صادر شود.
  • حکم قابل تجدیدنظر است، مگر قانون منع کرده باشد. اما قرارها قابل تجدیدنظر نیستند مگر به اجازه قانون
  • احکام ممکن است حضوری یا غیابی باشند، اما قرار غیابی در قانون ذکر نشده است.
  • درخواست اعاده دادرسی (رسیدگی مجدد) نسبت به قرارها جایز نیست و فقط نسبت به احکام می‌توان درخواست اعاده دادرسی نمود.
  • در احکام نیاز به تقدیم دادخواست و تحقیق است، ولی در قرارها تقدیم دادخواست شرط نیست و می‌تواند به صورت درخواست هم باشد
0
احکام در دادگاهاحکام در دادگاه

حکم چیست؟

حکم چیست؟

بر اساس ماده ۲۹۹ قانون آیین دادرسی مدنی، هرگاه رأی دادگاه در مورد ماهیت دعوا و قاطع آن به طور جزئی یا کلی باشد، حکم و در غیر این صورت قرار می‌باشد.

انواع حکم

بر اساس قانون آیین دادرسی مدنی، انواع احکام دادگاه‌ها عبارتند از:

  • حکم اعلامی
  • حکم تأسیسی
  • حکم حضوری
  • حکم غیابی
  • حکم نهایی
  • حکم غیرنهایی
  • حکم قطعی
  • حکم غیرقطعی

معیارهای تشخیص حکم از قرار

چنانچه رأی صادر شده دارای شرایط زیر باشد حکم است و در غیر این صورت قرار می‌باشد:

۱- رأی در امور ترافعی (با هم به پیش قاضی رفتن) صادر شده باشد:

هرگاه حکم در مورد دعاوی‌ای صادر شود که دو طرف با یکدیگر به اختلاف خورده باشند و به موجب این اختلاف به دادگاه مراجعه کرده باشند تا اختلاف بین خود را حل کنند. بنابراین آرائی که در امور حسبی صادر می‌شوند را در بر نمی‌گیرد.

امور حسبی

اموری هستند که بدون آنکه میان اشخاص اختلافی در مورد آنها رخ داده باشد به آنها رسیدگی نمایند. مانند قیمومت (سرپرستی)، امور مربوط به غایب مفقودالاثر و….

۲- رأی از دادگاه صادر شده باشد:

رأی در صورتی حکم محسوب می‌شود که از دادگاه صادر شده باشد. با توجه به مقررات مختلف، دادگاه‌های مختلفی شامل این بند می‌شوند. اعم از دادگاه بدوی (نخستین)، دادگاه تجدیدنظر، دادگاه‌های اختصاصی مانند دادگاه انقلاب، دادگاه ویژه روحانیت و…

۳- رأی در مورد ماهیت دعوا باشد:

ماهیت دعوا به طور کلی به تمام مسائلی گفته می‌شود که در ارتباط با امور موضوعی و برای روشن شدن موضوع و حل آن مورد توجه قرار می‌گیرند.

۴- رأی قاطع دعوا باشد:

رأی دادگاه باید جزئاً یا کلاً قاطع دعوا باشد تا حکم محسوب شود. یعنی با صدور این رأی تکلیف دعوا روشن شده و پرونده از آن مرجع قضایی خارج شود. اما فرقی ندارد که اصل اختلاف را حل کرده یا نکرده باشد و اینکه رأی صادر شده قابل بررسی مجدد در همان مرجع یا مرجع دیگر باشد یا نه.

طراحی سایت و سئو سیبل