0
فرجام‌خواهیفرجام‌خواهی

فرجام‌خواهی چیست؟

فرجام‌خواهی چیست؟

فرجام‌خواهی یکی از شیوه‌های اعتراض به آرای قضایی است.

رسیدگی فرجام‌خواهی از نظر قانون عبارت است از تشخیص هماهنگی یا عدم هماهنگی رأی مورد درخواست فرجامی با موازین شرعی (دینی) و مقرارات قانونی

مرجع رسیدگی به فرجام‌خواهی

مرجع صالح برای رسیدگی به فرجام‌خواهی، دیوان‌ عالی‌ کشور می‌باشد. دیوان‌ عالی‌ کشور پس از بررسی پرونده می‌تواند رأی صادره را ابرام (تأیید) یا نقض (شکستن رأی) نماید.

در صورت نقض رأی، پرونده برای بررسی مجدد به دادگاه هم‌عرضِ دادگاه صادرکننده‌ی رأی که می‌تواند دادگاه بدوی (نخستین) یا تجدیدنظر باشد، ارجاع (بازگرداندن) داده می‌شود.

فرجام‌خواهی از طرق فوق‌العاده‌ی اعتراض به آرای قضایی می‌باشد.

آرای قابل فرجام‌خواهی

اصل بر قطعیت احکام دادگاه‌های عمومی و انقلاب است، بنابراین هر حکمی که از دادگاه بدوی (نخستین) یا تجدیدنظر صادر شود، قابل فرجام‌خواهی نخواهد بود.

آرای قابل فرجام بر دو تقسیم می‌شوند؟

  1. آرای قابل فرجام‌خواهی صادر شده از دادگاه‌های بدوی
  2. آرای قابل فرجام‌خواهی صادر شده از دادگاه‌های تجدیدنظر

آرای قابل فرجام‌خواهی صادره از دادگاه بدوی

بر اساس ماده ۳۶۷ قانون آیین دادرسی مدنی، آرای دادگاه‌های بدوی که به علت عدم درخواست تجدیدنظر قطعیت یافته، قابل فرجام‌خواهی نمی‌باشد، مگر در موارد زیر:

الف) احکام قابل فرجام‌خواهی

  • احکامی که خواسته آن بیش از مبلغ ۲۰ میلیون ریال باشد.
  • احکامی که در مورد اصل نکاح (ازدواج) و فسخ آن، طلاق و جدایی، نسب (خویشاوندی)، حجر (منع شخص از تصرفات مالی به دلیل سن کم یا دیوانگی و..)، وقف (بخشش)، ثلث (یک‌سوم اموال)، حبس و تولیت (سرپرستی) باشد.

ب) قرارهای قابل فراجام‌خواهی

قرارهای زیر مشروط به اینکه اصل حکم در مورد آنها قابل رسیدگی فرجامی باشد:

  • قرار ابطال یا رد دادخواست که از دادگاه صادر شده باشد.
  • قرار سقوط دعوا یا عدم اهلیت یکی از طرفین دعوا (خواهان و خوانده)

 

 

0
آرای و احکام قابل فرجام‌خواهیآرای و احکام قابل فرجام‌خواهی

آرای و احکام قابل فرجام‌خواهی صادره از دادگاه‌های تجدیدنظر استان

آرای قابل فرجام‌خواهی صادره از دادگاه‌های تجدیدنظر استان

برخی آرا و احکام هم قابل تجدیدنظرخواهی و هم قابل فرجام‌خواهی هستند. به عبارت دیگر، رسیدگی به بعضی از دعاوی از طریق عادی سه مرحله‌ای بدوی (نخستین)، تجدیدنظر و فرجام، است.

این موارد مطابق ماده ۳۶۸ قانون آیین دادرسی مدنی عبارتند از: احکام قابل فرجام‌خواهی و قرارهای قابل فرجام‌خواهی

احکام قابل فرجام‌خواهی

احکام درمورد اصل نکاح (ازدواج) و فسخ آن، طلاق و جدایی، نسب (خویشاوندی)، حجر (کسی که به حکم قانون ازتصرف در مالش منع شده باشد، به دلیل سن کم، دیوانگی یا نداشتن عقل اقتصادی (سفیه) و وقف (بخشش)

قرارهای قابل فرجام‌خواهی

قرارهای زیر مشروط به اینکه اصل حکم در مورد آنها قابل فرجام‌خواهی باشد:

  1. قرار ابطال یا رد دادخواست که از دادگاه تجدیدنظر صادر شده باشد.
  2. قرار سقوط دعوا یا عدم اهلیت یکی از طرفین دعوا (خواهان و خوانده)

همچنین مطابق ماده ۳۶۹ قانون آیین دادرسی مدنی، برای اینکه آرای ذکرشده قابل فرجام‌خواهی باشد، نباید مشمول یکی از بندها و شرایط مندرج در این ماده باشد.

احکام غیرقابل‌فرجام

بر اساس ماده ۳۶۹ قانون آیین دادرسی مدنی، احکام زیر اگرچه از مصادیق مواد ۳۶۷ و ۳۶۸ باشد، حسب مورد قابل رسیدگی فرجامی نخواهد بود:

  • احکام مستند به اقرار (اعتراف) قاطع دعوا در دادگاه
  • احکام مستند به نظریه یک یا چند نفر کارشناس که طرفین به طور کتبی رأی آنها را قاطع دعوا قرار داده باشند.
  • احکام مستند به سوگند و قسم که قاطع دعوا باشد.
  • احکامی که طرفین حق فرجام‌خواهی خود را نسبت به آن ساقط کرده باشند.
  • احکامی که ضمن یا بعد از رسیدگی به دعاوی اصلی درمورد متفرعات (فرعیات) آن صادر می‌شود، درصورتی که حکم درمورد اصل دعوا قابل رسیدگی فرجامی نباشد.
  • احکامی که به موجب قوانین خاص غیرقابل فرجام‌خواهی است.
  • چه کسانی می‌توانند درخواست فرجام‌خواهی نمایند؟

فرجام‌خواهی از رأی و احکام صادره علاوه بر طرفین دعوا (خواهان و خوانده) یا قائم‌مقام یا نمایندگان قانونی و وکلای آنان، دادستان کل کشور نیز مى‌تواند به درخواست ذی‌نفع مدعی خلاف شرع (دین) یا قانونی بودن رأی، درخواست رسیدگی فرجامی نماید.